Hội nghị Thượng đỉnh Mỹ - Triều 2: Cơ hội vàng chấm dứt chiến tranh Triều Tiên?
Cập nhật lúc08:20, Thứ Ba, 12/02/2019 (GMT+7)

Hội nghị Thượng đỉnh lần thứ 2 giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un diễn ra vào cuối tháng 2-2019 tại Hà Nội được kỳ vọng sẽ giúp phi hạt nhân hóa hoàn toàn Bán đảo Triều Tiên và đưa thỏa thuận ngừng bắn dài nhất trong lịch sử trở thành Hiệp ước Hòa bình.

Tổng thống Donald Trump gặp nhà lãnh đạo Kim Jong-un trong hội nghị thượng đỉnh Mỹ - Triều lần 1 tại Singapore, tháng 6-2018.  Ảnh: New York Times
Tổng thống Donald Trump gặp nhà lãnh đạo Kim Jong-un trong hội nghị thượng đỉnh Mỹ - Triều lần 1 tại Singapore, tháng 6-2018. Ảnh: New York Times

Đối với nhà lãnh đạo Kim Jong-un, mục tiêu đặt ra tại hội nghị sắp tới là chấm dứt tình trạng chiến tranh, nhận được cam kết đảm bảo an ninh và lợi ích kinh tế từ phía Mỹ. Ít nhất ông Kim Jong-un phải có cảm nhận rằng Washington sẽ không tìm cách răn đe Bình Nhưỡng và dần dỡ bỏ các biện pháp trừng phạt nếu Bình Nhưỡng chấp nhận từ bỏ chương trình hạt nhân.

Đối với Tổng thống Trump, thành công đến từ một chữ: tiến bộ. Washington phải chứng minh có đủ khả năng thuyết phục Bình Nhưỡng đưa ra nhiều nhượng bộ hơn nữa và thực hiện một số bước đi tích cực hơn nữa hướng tới phi hạt nhân hóa, nhằm xoa dịu những lời chỉ trích cho rằng Tổng thống Trump đang hành động “một cách hồ đồ”. Theo các chiến lược gia về chính trị, tại cuộc gặp Thượng đỉnh lần 2, Tổng thống Trump sẽ phải đối mặt với nhiều thách thức hơn.

Hầu hết các nhà phân tích đều cho rằng, ông Trump khó có thể loại bỏ hoàn toàn chương trình hạt nhân của Triều Tiên trong hai năm còn lại của nhiệm kỳ. Vì vậy ông nên tìm kiếm các bước đi thực tế nhằm hạn chế tối đa những tiến bộ của Triều Tiên trong vấn đề hạt nhân. “Nhà Trắng cần phải xem xét liệu ông Kim Jong-un có sẵn lòng phi hạt nhân hóa để đổi lấy những ưu đãi về kinh tế, bình thường hóa quan hệ đảm bảo về an ninh, những điều mà thuyết phục ông rằng Triều Tiên vẫn luôn vững vàng và lớn mạnh ngay cả khi không còn vũ khí hạt nhân”, các chuyên gia tại Hội đồng Atlantic của Mỹ nhận định.

Nếu cả Mỹ và Triều Tiên đều mong muốn tạo ra một sự kiện lịch sử khác thì các bên nên đưa ra một thỏa thuận chi tiết và thực tế hơn thỏa thuận đạt được tại Hội nghị Thượng đỉnh lần 1 ở Singapore. Hoặc giả, cuộc đàm phán sẽ bị đình trệ và tiếp đến là kéo theo thời điểm khủng hoảng trong quan hệ.

Giới phân tích cho rằng, cả Tổng thống Donald Trump và lãnh đạo Kim Jong-un đều không thể mạo hiểm với một Hội nghị Thượng đỉnh không thành công bởi nó sẽ ảnh hưởng đến uy tín và chính sách ngoại giao của các bên. Để tránh nguy cơ này, hai bên phải đạt được sự nhất trí về khái niệm hòa bình. Ông Trump cho rằng hòa bình chỉ có thể được tạo ra nếu mục tiêu phi hạt nhân hóa được thực hiện thành công trong khi lãnh đạo Kim Jong-un tin rằng hòa bình chỉ có khi quan hệ Mỹ - Triều được thay đổi một cách căn bản. Thu hẹp bất đồng sẽ là chìa khóa để dẫn tới một thỏa thuận thành công, tạo tiền đề để thúc đẩy Hiệp ước Hòa bình trên Bán đảo Triều Tiên.

Hơn 65 năm trôi qua kể từ khi cuộc chiến tạm dừng, Hàn Quốc và Triều Tiên vẫn đang nỗ lực hàn gắn những mâu thuẫn và tìm tiếng nói chung trước khi cùng nhau ký hiệp ước hòa bình chấm dứt hoàn toàn chiến tranh. Giáo sư Koo Kab-woo tại Đại học Nghiên cứu Triều Tiên ở Seoul cho rằng, điều Triều Tiên mong muốn bây giờ là một Hiệp ước Hòa bình chính thức để chấm dứt tình trạng xung đột với Mỹ và Hàn Quốc. Hiệp ước này đóng vai trò quan trọng đối với an ninh, thịnh vượng của người dân Triều Tiên, cũng đồng nghĩa với việc Mỹ và Triều Tiên sẽ không còn là “kẻ thù”.

Theo nhà phân tích này, Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae-in, người theo đường lối ôn hòa cũng ủng hộ Hiệp ước này khi chính ông là người xướng lên khẩu hiệu xây dựng một Bán đảo Triều Tiên “phi chiến tranh” và đây cũng sẽ là tin vui với Trung Quốc khi nước này muốn tìm cách giảm “vai trò” của Mỹ trên Bán đảo Triều Tiên. Tuy nhiên đối với Mỹ lại là một câu chuyện khác vì Hiệp ước Hòa bình có thể tạo ra nhiều thách thức đối với liên minh quân sự Mỹ - Hàn và việc đồn trú 28.500 binh sĩ Mỹ tại Hàn Quốc.

Tờ Channel News Asia cho rằng, có rất nhiều câu hỏi cần phải giải quyết, bắt đầu bằng việc ai sẽ là người ngồi vào bàn đàm phán, tiếp đến là liệu có cần gắn Hiệp ước Hòa bình với mục tiêu phi hạt nhân hóa hay không. Một câu hỏi liên quan khác là liệu Hiệp ước có ràng buộc với việc giảm lực lượng quân sự của các bên trên Bán đảo Triều Tiên hay không. Chuyên gia Koo Kab-woo đánh giá, một Hiệp ước như vậy sẽ đòi hỏi rất nhiều sự thay đổi, từ việc sửa đổi Hiến pháp của Hàn Quốc và Triều Tiên, cũng như xem xét lại vai trò của quân đội Mỹ.

Nhà phân tích Kim Dong-yub tại Viện Nghiên cứu Viễn Đông ở Seoul dự đoán, các cuộc đàm phán để tiến tới một Hiệp ước như vậy có thể kéo dài hơn 3 năm. Kịch bản khả thi nhất là các bên liên quan gồm Triều Tiên, Hàn Quốc, Mỹ và Trung Quốc sẽ tuyên bố chính thức chấm dứt chiến tranh, giống như một tuyên bố chính trị. “Điều này sẽ mở đường cho một Hiệp ước Hòa bình”, ông Go Myong-hyun, nhà phân tích tại Viện Nghiên cứu Chính sách Asan (Hàn Quốc) nói. “Tuyên bố chấm dứt chiến tranh là tuyên bố chấm dứt quan hệ thù địch bằng lời nói và hiệp định hòa bình sẽ giúp hoàn tất tuyên bố này theo cách ràng buộc về mặt pháp lý”, giáo sư Koh nói.

Hiệp ước Hòa bình chỉ thực sự đóng vai trò hiệu quả trong việc bảo đảm cơ chế an ninh cho Bán đảo Triều Tiên khi nó được xây dựng dựa trên lập trường chung của các bên liên quan đến chiến tranh Triều Tiên. Điều này đòi hỏi các bên phải từng bước tháo dỡ những mâu thuẫn và nghi kỵ, thực hiện những nỗ lực hàn gắn sự chia rẽ trên Bán đảo Triều Tiên./.

Theo VOV

,
,
.
,
,
,
,